Εμείς στο χωριό μας κολοκύθες είχαμε, Χάλοουιν δεν είχαμε! Και γιατί να είχαμε; Σάμπως είχαμε ίντερνετ; Φέισμπουκ; Ίνσταγκραμ; Τικ Τοκ; Ή μήπως λίγο παλιότερα είχαμε Χριστουγεννιάτικο δέντρο ή Σάντα Κλάους; Όχι τίποτα από όλα αυτά δεν είχαμε. Τώρα όμως τα έχουμε και χαιρόμαστε αλλά όχι για όλα.
Και γιατί να γιορτάζουμε το Χάλοουίν βρε αδελφέ, αυτό το ξενόφερτο που ήρθε και μας κυρίευσε σχεδόν μαζί με τα φέισμπουκ; Εντάξει κάποιοι το ψιλοξέραμε και κάναμε τους ψιλοξερόλες από κάτι ταινίες που τις βρίσκαμε ωραίες και πολύ διασκεδαστικές όμως η πραγματική εισβολή της γιορτής ήρθε με το φέισμπουκ και τα παιχνίδια του.
Θυμάμαι πριν δέκα χρόνια που είχα φτιάξει μία ωραιότατη φάρμα, την γνωστή φάρμα στο γνωστό παιχνίδι του φέισμπουκ. Μία φάρμα όνειρο, μία φάρμα που είχε τα πάντα! Από το αγροτόσπιτο και τις αποθήκες μέχρι και ό,τι ζαρζαβατικό και δέντρο μπορεί να φανταστεί ανθρώπου νους. Και ξαφνικά αρχές Οκτώβρη, να σου και κάνουν την εμφάνιση τους κάτι κολοκύθες τρομακτικές και κάτι δέντρα περίεργα και κάτι γκάτζετς με μάγισσες και σκελετούς και όλα αυτά για να γιορτάσουμε το Χάλοουίν. Αυτή ήταν η πρώτη «ουσιαστική» επαφή μου με την εν λόγω γιορτή. Γιατί όταν περνάς κάποιες ώρες σπέρνοντας, οργώνοντας, ποτίζοντας κτλ κτλ για να παραμένει παραγωγική και της προκοπής η φάρμα, ε, όσο και να το κάνεις έχεις μία στενότερη επαφή.
Τι είναι βρε παιδί μου αυτό το Χάλοούιν αναρωτήθηκα. Και έκανα ένα γκούγκλ και έμαθα. Είναι μία γιορτή της Βόρειας Αμερικής και κυρίως του Καναδά και των ΗΠΑ. Αν και υπάρχει μία γενική ασάφεια και οι λαογράφοι στις ΗΠΑ διαφωνούν για την προέλευση ακριβώς της γιορτής, ωστόσο συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι είναι μία μετεξέλιξη της παγανιστικής γιορτής των Κελτών που λεγόταν «Σανγουίν», που σημαίνει τέλος καλοκαιριού καθώς επίσης και της παραμονής της καθολικής και προτεσταντικής γιορτής των Αγίων Πάντων (all hallows eve) που γιορτάζεται την 1η Νοεμβρίου. Η παγανιστική Κέλτικη γιορτή γινόταν στο τέλος της συγκομιδής της σοδειάς που ήταν πάντα τέλος Οκτωβρίου, όπου οι χωρικοί γιόρταζαν την εξασφάλιση των τροφίμων του χειμώνα. Υπήρχε το μεταφυσικό στοιχείο ωστόσο δεν παρέβαινε τα επιτρεπτά όρια. Παρά τις απόψεις κάποιων Αμερικανών λαογράφων που υποστηρίζουν ότι ήταν αφιερωμένο στον Σαμάν, τον θεό των νεκρών, το Σανγουίν είχε περισσότερο σχέση με την αλλαγή των εποχών παρά με τον θάνατο και το κακό. Οι ιερείς των Κελτών φορούσαν δέρματα και κεφάλια ζώων κατά τη διάρκεια των τελετών του Σανγουίν, το οποίο πιθανόν συνετέλεσε στο γεγονός ότι οι οικογένειες αργότερα ντύνονται με διάφορες στολές. Οι δύο αυτές γιορτές συνδέθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες τον 19ο αιώνα και δημιουργήθηκε το Χάλοουίν. Στις αρχές, στους πρώτους εορτασμούς, τα παιδιά έκαναν φάρσες στους μεγάλους, τρομάζοντας τους. Όμως επειδή κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1920 και του 1930 άρχισε η γιορτή να παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις όπου γίνονταν μεγάλοι βανδαλισμοί, αποφασίστηκε από τις αρχές και σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες να περιοριστούν οι φάρσες και τα παιδιά να ζητούν γλυκά από τους ιδιοκτήτες των σπιτιών. Με το πέρασμα των χρόνων προστέθηκαν και μεταφυσικές οντότητες όπως μάγισσες, νεράιδες, φαντάσματα κτλ. Όσον αφορά το σύγχρονο Χάλοουίν, ο λαογράφος Τζακ Σαντίνο υποστηρίζει ότι τα έθιμα ήρθαν στην Βόρεια Αμερική από τους πρώτους Ιρλανδούς μετανάστες. Αν και η γιορτή ήταν γνωστή από την εποχή της αποικιοκρατίας, από τα μέσα του 20ου αιώνα έγινε ουσιαστικά μια παιδική γιορτή. Από εκείνη την εποχή η απήχηση του Χάλοουίν εξαπλώθηκε και έπαψε να είναι μια αμιγώς παιδική γιορτή, καθώς ενήλικες άρχισαν να συμμετέχουν, ενώ εντάχθηκε στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. Γιορτάζεται κάθε χρόνο την νύχτα της 31ης Οκτωβρίου.
Στην χώρα μας τα τελευταία χρόνια εξαπλώνεται και γίνεται πιο διαδεδομένη αυτή η γιορτή. Στα πλαίσια αυτά υπάρχει και η σχετική διαμάχη. Που αλλού; Μα στα σόσιαλ μίντια! Εδώ που τα λέμε μια χαρά χώρος για μάχη είναι αυτή, εφόσον – κατά την γνώμη μου – αυτά είναι «υπεύθυνα» για την εξάπλωσή της. Από την μία έχουμε τους υποστηρικτές της γιορτής που πολλαπλασιάζονται και από την άλλη τους πολέμιους. Οι υποστηρικτές είναι εκείνοι που βρίσκουν την ευκαιρία να ντυθούν κάτι τρομακτικό και να διασκεδάσουν και οι πολέμιοι τους κατηγορούν πως αλλοτριώνουν τον πολιτισμό μας. Προσωπικά δεν βρίσκω λόγο ύπαρξης αυτής της διαμάχης πραγματικά.
Πιστεύω πως δεν αλλοτριώνεται ο πολιτισμός, τα ήθη και τα έθιμα από την «εισβολή» ενός ξενόφερτου εθίμου. Αλίμονο αν γινόταν αυτό! Σίγουρα μπορεί να συνυπάρξει με τα ήδη υπάρχοντα. Άλλωστε, κατά την ταπεινή μου άποψη, οι Έλληνες που το «γιορτάζουν», το βλέπουν σαν μία μορφή διασκέδασης, στο να διασκεδάσουν με ένα τρόπο διαφορετικό χωρίς ουσιαστικά να εντρυφήσουν στην φύση του εθίμου. Από την άλλη θεωρώ ότι είναι λίγο υποκριτικό το να το κατακεραυνώνουμε όταν έχουμε δεκαετίες τώρα υιοθετήσει το Χριστουγεννιάτικο δέντρο, που είναι προτεσταντικό έθιμο και έχουμε οικειοποιηθεί τον Σάντα Κλάους με ένα δικό μας μοναδικό τρόπο ταυτίζοντάς τον με τον Άγιο Βασίλειο! Που επίσης του Αγίου Βαλεντίνου, βοήθεια μας, μια χαρά τον γιορτάζουμε και ας είναι και αυτός αλλοδαπός! Ποιος τολμάει να πει στην κοπέλα του, ξέρεις, εγώ δεν το γιορτάζω, είναι μια βλακεία! Εδώ σας θέλω!
Θεωρώ ότι όποιος θέλει να γιορτάσει ο,τιδήποτε μπορεί έστω για λίγο να τον κάνει ευτυχισμένο, είναι ελεύθερος να το κάνει! Άλλωστε, ποιος είναι αυτός που θα του το απαγορεύσει; Όσον αφορά τις παραδόσεις μας, αυτές πρέπει να μείνουν ζωντανές και βέβαια είναι στο χέρι της οικογένειας, της κάθε οικογένειας να τις κρατήσει και να τις μεταλαμπαδεύσει στις επόμενες γενιές. Δεν νομίζω ότι φταίει το Χάλοούιν για αυτό, αλίμονο. Στην εποχή της ταχύτητας, των εικόνων, του φέισμπουκ, το να κουνάμε το δάχτυλο δείχνοντας ποιο είναι το «σωστό» και ποιο όχι, είναι το λιγότερο ουτοπικό.
Και για να επανέλθω, όντως, στο χωριό μας είχαμε μόνο κολοκύθες, αναντάπ παπαντάμ, ποτέ δεν είχαμε Χάλοουίν. Φέτος όμως, πέρασα μία πολύ δύσκολη χρονιά και φέτος έχω μια όμορφη κολοκύθα από τις άλλες τις πλαστικές, τις διακοσμητικές, όχι από αυτές που είχαμε στο χωριό μου! Και φωτάκια και τώρα που γράφω αυτές τις αράδες είναι απέναντί μου. Και μου φτιάχνουν την διάθεση. Και χαμογελώ. Και λέω φέτος να το «γιορτάσω» το Χάλοουίν και να γίνω και εγώ θύμα της μόδας. Ε και; Και μπορεί να φτιάξω και γαλοπούλα γεμιστή τον άλλο μήνα. Ό,τι ευχαριστεί τον καθένα μας παιδιά! Μην κουνάτε πολύ το δάχτυλο, δεν ξέρετε ο καθένας τι τραβάει και τι διόδους προσπαθεί να βρει για να χαμογελάσει. Του «αγίου» Χάλοουίν λοιπόν!
Μπορείτε πάντα να διαφωνείτε με τα κείμενά μου, ωστόσο δεν επιτρέπονται τα προσβλητικά και τα ειρωνικά σχόλια, τα οποία και θα διαγράφονται. Π.
Γυάλινος Πολίτης 
Σχολιάστε